De eerste ochtend met ijs op de voorruit is vaak ook de ochtend dat de auto niet start. Dat is geen toeval. De accu is het onderdeel dat een dalende temperatuur het eerst voelt, en half september is precies het moment om te checken of die van jou de winter haalt voordat het te laat is.
Waarom kou de accu genadeloos test
Een loodzuuraccu werkt op chemische reacties, en die reacties vertragen zodra het kouder wordt. Bij nul graden levert een accu nog maar ongeveer tachtig procent van zijn normale capaciteit, bij min tien graden zakt dat richting de helft. Tegelijkertijd wordt koude motorolie dikker en zwaarder om rond te pompen, waardoor de startmotor juist meer stroom nodig heeft om de motor aan de praat te krijgen. Precies op het moment dat je accu minder kan geven, vraagt de auto er meer van. Die combinatie verklaart waarom pechhulpdiensten in de eerste koude week van het jaar steevast een piek zien in accustoringen.
Deze signalen wijzen op een accu die het gaat begeven
Een accu geeft meestal een paar waarschuwingen voordat hij het definitief opgeeft. Let op deze punten:
- De motor start trager of hortend dan een paar weken geleden
- De dashboardverlichting flikkert kort bij het starten
- De accu is vier jaar of ouder, ongeveer de gemiddelde levensduur in Nederland
- Je rijdt vooral korte ritjes, waardoor de accu nooit helemaal oplaadt
- Er hangt een dashcam, telefoonoplader of ander apparaat permanent aan het boordnet
Vooral die laatste twee punten worden onderschat. Een dashcam die continu meekijkt trekt ook stroom als de auto stilstaat, en dat tikt aan bij een accu die toch al op zijn retour is. Heb je je auto net voorbereid op de herfst, dan is de accuconditie een apart punt dat daarbij vaak wordt overgeslagen.
Zo test je de conditie in vijf minuten
Je hebt geen garagebezoek nodig voor een eerste inschatting. Zet de auto een nacht stil, pak een multimeter (vanaf een euro of vijftien bij de bouwmarkt) en meet de spanning over de polen. Een gezonde accu in rust staat tussen de 12,4 en 12,7 volt. Kom je onder de 12,2 volt uit, dan is de accu deels ontladen en verdient hij een oplaadbeurt. Blijft de meter onder de 12 volt steken, dan is vervanging meestal goedkoper dan blijven bijladen.
Wil je ook weten hoe de accu presteert onder belasting, laat dan iemand starten terwijl jij meet. Zakt de spanning tijdens het starten dieper dan 9,6 volt, dan voedt de accu de startmotor niet meer goed, ook al leek de rustspanning nog redelijk. Twijfel je aan je eigen meting, dan testen bijna elke garage en de ANWB de accu gratis of voor een klein bedrag, meestal binnen tien minuten.
Wat een nieuwe accu kost en waar je op moet letten
Een gangbare accu voor een compacte auto kost tussen de 90 en 150 euro. Rijd je een model met start-stopsysteem, dan heb je een AGM- of EFB-accu nodig die tegen veelvuldig starten bestand is, en die loopt al snel richting de 200 tot 250 euro. Laat je niet verleiden door de goedkoopste optie in het schap: de verkeerde accu, met een te lage koudstartstroom voor jouw motor, geeft binnen een jaar opnieuw problemen. Nu de garage sowieso al fors duurder is geworden, loont het om zelf even te vergelijken voordat je akkoord geeft op de eerste accu die wordt aangeboden.
Check ook de garantietermijn. Twee jaar is minimaal, veel A-merken geven vier jaar. Lever je oude accu altijd in bij aankoop van een nieuwe: daar zit statiegeld op, en het lood wordt voor meer dan 95 procent gerecycled.
Voorkomen is goedkoper dan pech onderweg
Staat je auto vaak dagenlang stil, bijvoorbeeld omdat je met de trein naar werk gaat, dan loopt een gezonde accu ook zonder gebruik langzaam leeg door het sluipverbruik van alarm, klok en boordcomputer. Een druppellader (vanaf zo'n 30 euro) los je daarop aan en houdt de accu op peil zonder dat je iets hoeft in te stellen, hij schakelt zelf tussen laden en onderhoud. Vooral in oktober en november, wanneer de temperatuur langzaam zakt en de auto minder vaak de weg op gaat, is dat het verschil tussen een auto die 's ochtends gewoon start en eentje die niet meer aanslaat.
Kijk daarnaast even naar de polen zelf. Wit of groen poeder rond de aansluitingen is corrosie, en dat zorgt voor een slechter contact precies op het moment dat de accu al onder druk staat. Met een beetje bakingsoda in water en een oud tandenborsteltje maak je de polen schoon, daarna smeer je er een dun laagje poolvet overheen zodat nieuwe corrosie zich niet meteen weer vormt. Rijd je een elektrische auto, dan heb je nog steeds een kleine 12-voltaccu aan boord die alle boordsystemen aanstuurt: die staat los van het grote tractiepack, maar kan bij kou dezelfde problemen geven als bij een auto op benzine of diesel.
Waarom je dit nu doet en niet in januari
Een garage inplannen kost in september nog maar een paar dagen, in de eerste vorstweek van het jaar sta je in de rij achter iedereen die hetzelfde te laat ontdekte. Een meting van vijf minuten dit weekend voorkomt dat je over zes weken met de motorkap open staat, terwijl de buurman met startkabels naar je toe loopt. Reken uit hoe oud je accu is, meet de spanning, en beslis nu, niet op de eerste ijskoude ochtend.