Autofabrikanten hebben de voorbije tien jaar massaal hun dashboards vervangen door grote glazen panelen. Minder fysieke knoppen, meer schermoppervlak: strak, modern, indrukwekkend bij de proefrit. Maar steeds meer onderzoek wijst in een lastige richting. Touchschermen in de auto leiden bestuurders langer af dan appen op je telefoon - en nu beginnen grote spelers dat serieus aan te pakken.
Het Zweedse onderzoek dat alles blootlegt
Het Zweedse automagazine Vi Bilägare testte twaalf auto's op hoe sterk ze de bestuurder afleiden. Elf hadden een touchscreen, één reed op klassieke knoppen: een Volvo V70 uit 2005. De opdracht was eenvoudig maar realistisch: stel de verwarming in, zoek een radiozender, reset de ritcomputer en pas de dashboardverlichting aan. Allemaal handelingen die je op een doordeweekse ochtend gewoon doet, even snel tussendoor.
Bij auto's met touchschermen kostten die taken soms tot 44 seconden. Bij 110 km/u is dat een afstand van meer dan 1.300 meter waarbij je zo goed als blind rijdt. De MG Marvel R, een crossover die volledig op touchscreen-bediening inzet, scoorde het slechtst: 1.337 meter reden de testbestuurders zonder hun ogen op de weg. De Volvo V70 met fysieke knoppen deed hetzelfde klusje in 10 seconden, goed voor zo'n 300 meter.
Ter vergelijking: appen achter het stuur kost gemiddeld vijf seconden aandacht per handeling, en is in Nederland wettelijk verboden. Een uitgebreid Zweeds rijtest-onderzoek liet zien dat een deel van de moderne auto's met touchschermen daar ruimschoots boven zit.
Waarom een scherm zoveel aandacht vraagt
Een touchscreen geeft geen tactiele terugkoppeling. Er is niets om op te letten, geen klik, geen weerstand - je moet er naar kijken. Dat is fundamenteel anders dan een knop of draaiknop, waar je hand op de tast heen kan gaan terwijl je ogen op de weg blijven.
Het gaat daarbij niet om functies diep in een menu. Ventilatie bijstellen, muziek zachter zetten, navigatie aanpassen: zelfs eenvoudige handelingen vereisen meerdere tikken op een oppervlak zonder tastbaar houvast. In een auto die 100 km/u rijdt, zijn twee seconden ogen weg al meer dan 55 meter. Drie seconden zijn al een halve stadsstraat.
Dat appen wettelijk verboden is maar hetzelfde touchscreen gewoon mag, zegt iets over hoe traag regelgeving meegaat met technologische ontwikkeling. Meer over hoe handhaving zich ontwikkelt, lees je in ons artikel over de focusflitser en telefoonboetes.
Euro NCAP trekt aan de bel
Euro NCAP, het onafhankelijke instituut dat auto's beoordeelt van één tot vijf sterren, past zijn testprotocol dit jaar aan. Vanaf 2026 telt de plaatsing en bruikbaarheid van bedieningselementen mee in de eindscore. Auto's zonder fysieke knoppen voor alarmknipperlichten, richtingaanwijzers, ruitenwissers, de noodoproep en de claxon halen de maximale vijfsterrenscore niet meer.
Het is geen totaalverbod op touchschermen, maar het is wel een duidelijk signaal aan fabrikanten: veiligheid gaat boven strak design. We schreven al eerder over welke veiligheidssystemen per 1 juli in nieuwe auto's verplicht worden - dit past in dezelfde beweging richting meer bescherming voor bestuurder en inzittenden.
China legt de lat nog hoger
Terwijl Europa via veiligheidstests druk uitoefent, kiest China voor harde wetgeving. Het ministerie van Industrie en Informatietechnologie heeft in een wetsvoorstel vastgelegd dat fabrikanten fysieke knoppen moeten installeren voor de versnellingspook, richtingaanwijzers, alarmlichten en de noodoproep. Die knoppen moeten op de tast vindbaar zijn - je hoeft er dus niet naar te kijken. De nieuwe Chinese eisen gelden voor nieuw geproduceerde voertuigen vanaf 1 juli 2027.
Dat zowel Europa als China - twee van de grootste automarkten ter wereld - nu in dezelfde richting bewegen, is veelzeggend. Fabrikanten die wereldwijd verkopen, passen hun platforms aan. De auto's die over drie à vier jaar van de band rollen, zullen er gewoon anders uitzien.
Wat je kunt doen als je nu een auto koopt
Sta je binnenkort voor een aankoopbeslissing, dan loont het om bij de proefrit actief op de bediening te letten. Vraag de dealer of je zelf de verwarming in mag stellen, de ruitenwissers aan mag zetten en de alarmlichten mag activeren - zonder hulp. Kost het vijf tikken en drie submenu's? Dan doe je dat straks dagelijks tijdens het rijden, op momenten dat je aandacht eigenlijk bij de weg moet zijn.
Merken die bewust terugkeerden naar meer fysieke bediening scoren structureel beter op afleiding. Wie een auto koopt waarvan het grote scherm het hoofdverkoopargument is, neemt ook de afleidingsrisico's van dat scherm op de koop toe. En terwijl de wet dat nu nog toelaat, werkt de rest van de wereld er hard aan om dat te veranderen.
Tot slot is het goed om te weten dat infotainment intussen ook inhoudelijk blijft groeien: Android Auto voegt binnenkort YouTube en Gemini AI toe, wat laat zien dat er meer bij het scherm komt, niet minder. Dat maakt de vraag om fysieke fallbacks voor essentiële functies alleen maar urgenter.